Башҡортостанда «Урал-батыр» эпосы көнөн киң ҡолас менән үткәрәсәктәр

Байрам Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың указы менән 2025 йылда башҡорт фольклор мираҫын һаҡлау һәм популярлаштырыу, милли үҙенсәлекте нығытыу һәм боронғо башҡорт әҙәбиәтенә ҡыҙыҡһыныу уятыу өсөн булдырылды. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 1910 йылда мәғрифәтсе Мөхәмәтша Буранғолов тарафынан тәүге тапҡыр яҙып алынған «Урал батыр» эпосы изгелек менән яуызлыҡтың мәңгелек көрәше, батырҙың кешеләрҙең бәхете хаҡына батырлығы тураһында бәйән итә.

Байрамды үткәреү урыны осраҡлы һайланмаған: Шүлгәнташ мәмерйәһе һәм уның тирә-яғы башҡорт фольклоры һәм мифологияһы менән айырылғыһыҙ бәйләнгән. 2015 йылда бында төбәк әһәмиәтендәге иҫтәлекле урын — «Урал батыр ере» асыҡланған һәм мәҙәни мираҫ объекттары реестрына индерелгән. 62 мең квадрат метр майҙанда 17 археология ҡомартҡыһы, шул иҫәптән Шүлгәнташ мәмерйәһе, шулай уҡ эпостар һәм ҡобайырҙар буйынса билдәле тәбиғәт объекттары: Йылҡысыҡҡан һәм Ығышма күлдәре, Шүлгән йылғаһы, Зәңгәр күл һәм башҡалар урынлашҡан.

2021 йылда Йылҡысыҡҡан ярында эпостың төп персонаждарының береһе булған ҡанатлы Аҡбуҙат атына һәйкәл ҡуйыла. «Урал батыр» эпосы «Шүлгәнташ» музейы архитектураһында ла сағылыш тапҡан. Ике күләм - ҡара һәм аҡ - яҡшылыҡ һәм яуызлыҡ, Урал һәм Шүлгән көрәшен символлаштыра. Улар араһында кеше тормошоноң символы булараҡ нәҙек быяла ҡыр.

Байрам Аҡбуҙат һәйкәле ҡуйылған Йылҡысыҡҡан күле янында ҡунаҡтарҙы ҡаршылауҙан башлана. Һуңынан музейҙа «Урал батыр» эпосын өйрәнеү буйынса тематик класты асыу тантанаһы була. Байрам сиктәрендә түңәрәк өҫтәл планлаштырылған, уның маҡсаты — эпосты Башҡортостандың мөһим рухи мәҙәниәте ҡомартҡыларының береһе булараҡ өйрәнеү, һаҡлау һәм популярлаштырыу. Төп темалар араһында: эпосты популярлаштырыу, әҫәргә заманса ҡараш һәм уны тикшереүҙең көнүҙәк проблемалары. Докладтар менән музейҙың ғилми хеҙмәткәрҙәре, рәссам-иллюстраторҙар, фольклор буйынса белгестәр һәм республиканың ғилми институттары вәкилдәре сығыш яһаясаҡ.

». 

«Робоһабантуй» робототехника һәм традициялар фестивале байрамдың иң сағыу сағылышы буласаҡ. Ойоштороусылар - Бөрйән мәғариф бүлеге булышлығында Әбделмәмбәт ауылы мәктәбе һәм «Тимербатыр» робототехника студияһы. Фестивалдең маҡсаты - робототехник сараларҙы конструкциялау, моделдәштереү һәм программалау буйынса уҡыусыларҙың ижади эшмәкәрлеге өсөн шарттар булдырыу. Йәш техниктар Урал батыр кубогы һәм «Шүлгәнташ мәмерйәһе» музей-ҡурсаулығы менән булдырылған приз өсөн көрәшәсәк. Ярыштар программаһында - роботтар футболы, робокурэш, роботтарҙың киҫешкән урында йүгереүе, арҡан тартыу, көршәктәрҙе ватыу һәм дрондар ярышы.

Байрам көнөн БР Дәүләт ҡурайсылар ансамбле, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Зилиә Бәхтиева, «Сибай» халыҡ бейеүҙәре ансамбле, «Тарпан» төркөмө, «Сулпан» балалар театры һәм башҡа коллективтар ҡатнашлығында ҙур концерт тамамлай. Финал нөктәһе - «Урал батыр» эпосы мотивтары буйынса кейеҙ костюмдарҙа эпос персонаждарының дефилеһы менән театрлаштырылған композиция.

Сараны ойоштороусылар - Башҡортостан мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге Һәм «Шүлгәнташ мәмерйәһе» тарихи-мәҙәни музей-ҡурсаулығы.